Pytania i odpowiedzi

Jakie wyzwania stoją dzisiaj na drodze Energiewende?

Niemiecka Energiewende przeszła już długą drogę, lecz czeka przed nią jeszcze wiele wyzwań. Największe z nich to koordynacja wygaszania elektrowni węglowych i transformacja energetyczna w sektorze ciepłowniczym i transportowym (tzw. sprzężenie sektorów).

Przeciwnicy emisji dwutlenku węgla uważają, że energia węglowa jest głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza; natomiast ci, utrzymujący się z przemysłu węglowego twierdzą, że potrzebują ochrony gospodarczej. Rychłe wycofanie węgla z obiegu byłoby korzystne dla klimatu, lecz niektóre grupy niemieckiego społeczeństwa stają w ochronie swojego bytu i nie chcą, aby stało się to zbyt szybko.

Oprócz energii węglowej, osoby martwiące się o zanieczyszczenie powietrza mogłyby za nie winić samochody na benzynę lub olej napędowy. W ciągu ostatnich dziesięciu lat niemiecki rząd zablokował w Brukseli surowe przepisy Unii Europejskiej dotyczące emisji dwutlenku węgla, które mogły mieć negatywny wpływ na niemiecką produkcję samochodów luksusowych. Pojazdy elektryczne mogą wkrótce zepchnąć niemiecką technologię dieslową w kąt. Na szali waży się los 800 tys. miejsc pracy w niemieckim sektorze samochodowym, który zatrudnia ponad dwukrotnie więcej ludzi niż sektor energii odnawialnej. Przejście od niemieckiej produkcji aut w kierunku pojazdów elektrycznych to nie lada wyzwanie, szczególnie, że Niemcy nie są liderami w tej dziedzinie.

W sektorze energetycznym problem stanowi również powiększanie sieci przesyłowych w celu zmniejszenia ich przeciążenia. Pomimo, że sieć wymaga rozbudowy, niektórzy obywatele oraz eksperci niemieccy, zamiast inwestować w turbiny wiatrowe na północy kraju, które wymagają poprowadzenia sieci przesyłowych przecinających całe Niemcy, by dostarczyć je do energochłonnego południa, woleliby koncentrować się na małych projektach społeczności lokalnych.

Wracamy zatem do tematu akceptacji społecznej. Nie można zakładać, że obywatele Niemiec zawsze będą popierali Energiewende, szczególnie jeśli charakter tej inicjatywy ulegnie zmianie. Jej początki miały swoje źródło w ruchu obywatelskim, natomiast dzisiaj jest to już przemysł na wielką skalę. Jest bardzo możliwe, że Niemcy, którym szczególnie zależało na energii odnawialnej, są już w tę dziedzinę zaangażowani i że osiągnięto już te łatwe do osiągnięcia cele w zakresie akceptacji społecznej. Wielu Niemców lubi prowadzić paliwożerne samochody, jeść regularnie mięso oraz robić inne rzeczy, które nie są korzystne dla klimatu. Pozbawiona zachęty finansowej zmiana nawyków dominujących w niemieckim społeczeństwie może stać się największym wyzwaniem.

Należy jednak pamiętać, że projekt Energiewende to skomplikowany proces, który trwać będzie jeszcze przez wiele pokoleń. Błędy na drodze zmian są nieuniknione. Nie da się po prostu spisać i obiektywnie uporządkować wszystkich, czekających Energiewende wyzwań na drodze do jej realizacji.