Historia Energiewende

Energiewende w datach

Najważniejsze wydarzenia niemieckiej Energiewende

1974

Powołanie Federalnej Agencji Środowiska.

1977

W odpowiedzi na kryzys naftowy, uchwalone rozporządzenia w zakresie izolacji termalnej i dystrybucji ciepła, regulujące maksymalne zapotrzebowanie budynków na energię oraz wymogi efektywności dla systemów grzewczych

1978

Na 14 lat przed amerykańską Energy Star, Niemcy tworzą etykietę Blauer Engel, Niebieski Anioł, przyznawaną produktom przyjaznym środowisku. Niebieski Anioł zaistniał dzięki szerokiej koalicji angażującej ekologów, związki zawodowe oraz organizacje religijne, podczas gdy Energy Star powstało dzięki amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska

1980

Publikacja analizy zatytułowanej Energiewende (Transformacja energetyczna), dowodzącej, że wzrost gospodarczy jest możliwy nawet przy ograniczaniu konsumpcji energii.

1983

Po raz pierwszy w historii Partia Zielonych wchodzi do Bundestagu, a obrońcy środowiska zyskują swojego reprezentanta w parlamencie.

1986

W Czarnobylu na Ukrainie dochodzi do katastrofy w elektrowni jądrowej. Pięć tygodni później powołane zostaje Ministerstwo Środowiska, Ochrony Przyrody i Bezpieczeństwa Jądrowego.

1987

Kanclerz Niemiec Helmut Kohl (CDU) mówi w Bundestagu o „niebezpieczeństwie drastycznej zmiany klimatu w następstwie efektu cieplarnianego”.

1987

Instytut Fraunhofera na rzecz Rozwoju Systemów Energii Słonecznej wyposaża Rappenecker Hütte w panele słoneczne – powstaje pierwsze w Europie niepodłączone do sieci schronisko górskie zasilane energią słoneczną.

1990

W ramach ponownego zjednoczenia Niemiec wygaszono pięć reaktorów w byłej NRD. Był to w zasadzie pierwszy krok w kierunku odejścia od energii jądrowej.

1991

Rząd Kanclerza Helmuta Kohla tworzony przez koalicję konserwatystów z Chrześcijańskich Demokratów i liberałów z FDP przyjmuje ustawę o taryfach gwarantowanych, która wprowadza pierwszy system taryf gwarantowanych i zapewnia pierwszeństwo zielonej energii przed energią konwencjonalną.

1991

„Schönauer Stromrebellen” (Energetyczni Buntownicy z Schönau, małego miasta w Schwarzwaldzie) tworzą oddolny ruch z zamiarem wykupienia lokalnej sieci.

1992

Instytut Fraunhofera na rzecz Rozwoju Systemów Energii Słonecznej buduje we Freiburgu dom który nie jest podłączony do sieci, zasilany jedynie energią słoneczną. Celem inicjatywy jest udowodnienie, że energia odnawialna może w zupełności zaspokoić zapotrzebowanie przeciętnej rodziny na energię.

1993

Rozpoczęto rozmowy w sprawie porozumienia energetycznego, dotyczące przyszłości energii jądrowej w Niemczech, zainicjowane wezwaniem Zielonych i Socjaldemokratów z 1980 r. do odejścia od energii jądrowej. Rząd konserwatywny zaprosił partie opozycyjne oraz przedstawicieli elektrowni jądrowych do podjęcia rozmów przy okrągłym stole.

1996

KfW, krajowy bank rozwoju, uruchamia swój program redukcji zużycia węgla, mający na celu wsparcie renowacji starego budownictwa, w szczególności w byłej Niemieckiej Republice Demokratycznej.

1997

„Energetyczni Buntownicy” z Schönau ostatecznie przejmują lokalną sieć i zaczynają przyłączać do niej kolejne instalacje OZE.

1998

Dochodzi do liberalizacji niemieckiego rynku energii, co między innymi oznacza, że firmy energetyczne i operatorzy sieci muszą stać się odrębnymi podmiotami prawnymi. Dla OZE zmiana ta oznacza, że nowi dostawcy energii mogą wejść na rynek sprzedając wyłącznie energię pozyskiwaną z odnawialnych źródeł. Pomimo liberalizacji, państwo przez siedem lat nie posiada regulatora.

1999

Program pod nazwą „100 tyś dachów z panelami słonecznymi” stymuluje rynek energii słonecznej w Niemczech. Dodatkowo, uruchomiony zostaje Program Stymulacji Rynku – wielomilionowy program wsparcia dla systemów grzewczych wykorzystujących ciepło z odnawialnych źródeł energii.

1999-2003

Niemcy wprowadzają podatek ekologiczny. Co roku dodawane jest kilka centów do ceny litra benzyny i kilowatogodziny elektryczności wyprodukowanej z paliw kopalnych. Powoduje to wzrost sprzedaży samochodów efektywnych paliwowo oraz lekki spadek ogólnej konsumpcji.

2000

Koalicja Socjaldemokratów i Zielonych pod przewodnictwem Kanclerza Schrödera przegłosowuje ustawę o źródłach energii odnawialnej (EEG), która zastępuje dotychczasową ustawę o taryfach gwarantowanych. Od tego momentu wysokość pomocy finansowej naliczana jest od kosztu inwestycji, a nie stawki detalicznej.

2000

Koalicja Kanclerza Schrödera osiąga porozumienie z właścicielami elektrowni jądrowych - kompromis przewiduje ich wygaszenie do mniej więcej 2022 roku.

2001

Europejski Trybunał Sprawiedliwości potwierdza, że system cen gwarantowanych nie zalicza się do środków pomocy państwowej i tym samym, w świetle prawa, jest legalny.

2002

Powstaje Initiative Energieeffizienz, promująca efektywną konsumpcję energii w gospodarstwach domowych i przedsiębiorstwach.

2002

Przyjęcie ustawy o kogeneracji energii cieplnej. Dwukrotnie nowelizowana, pozostaje najważniejszym instrumentem prawnym wspierającym skojarzoną produkcję ciepła i elektryczności.

2004

EEG znosi ograniczenia dla rozwoju fotowoltaiki.

2005

Niemiecka Agencja Sieci Elektrycznych, monitorująca dotychczas telekomunikację i usługi pocztowe, przejmuje nadzór nad siecią energetyczną i rynkiem gazu, po części po to, aby rozstrzygnąć spór dotyczący opłat sieciowych związanych z OZE.

2005

UE uruchamia swój system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

2007

Niemiecka zintegrowana polityka w zakresie energii i zmian klimatycznych definiuje nowe cele, polityki i systemy wsparcia w obszarze efektywności i OZE.

2009

EEG znowelizowane po raz pierwszy bez wkładu Socjaldemokratów i Zielonych. Nowe prawo kładzie większy nacisk na to, co koalicja Kanclerz Merkel określa mianem „instrumentów rynkowych”.

2009

Ustawa o odnawialnych źródłach ciepła pierwszym aktem prawnym bezpośrednio regulującym zagadnienie ciepła z odnawialnych źródeł energii. Prawo określa wymogi dla sektora budowlanego w zakresie instalacji systemów grzewczych wykorzystujących ciepło z odnawialnych źródeł.

2009

Przyjęcie ustawy dotyczącej ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię, wprowadzająca europejską Dyrektywę w sprawie Ekoprojektu do niemieckiego prawa.

2010

Koalicja kanclerz Merkel postanawia przedłużyć czas eksploatacji pozostałych 17 niemieckich elektrowni z 8 do 14 lat.

2010

Rozporządzenie dotyczące zrównoważonego wykorzystania biomasy reguluje kwestię zrównoważonej produkcji biomasy.

2010

Utworzenie Specjalnego Funduszu Energetyczno-Klimatycznego, pierwszego niemieckiego funduszu na rzecz efektywności energetycznej, finansowanego z wpływów z handlu certyfikatami emisji węgla. Z powodu niskiego poziomu cen certyfikatów, środki funduszu zostały zmniejszone o połowę. Kanclerz Merkel wydłuża dopuszczalny okres funcjonowania elektrowni jądrowych i unieważnia program ich wygaszania z 2002 r.

2011

Katastrofa w Fukuszimie powoduje zmianę kursu polityki kanclerz Merkel względem energetyki jądrowej. Rząd decyduje się na przyspieszenie planu wygaszania elektrowni jądrowych przyjętego pod rządami kanclerza Schrödera. 40% jądrowych mocy wytwórczych zostaje wyłączone na dobre w przeciągu tygodnia, a wyłączenie ostatniej elektrownii jądrowej planowane jest na 2022 r.

2012

maj 50%: Niemcy biją rekord produkcji energii słonecznej.

listopad Niemiecki eksport energii osiąga rekordowy poziom.

2013

styczeń Dopłata do OZE zwiększona zostaje do 5,3 centa za kWh. Odnotowano wzrost eksportu niemieckiej energii elektrycznej o niemal 50%.

2014

Dopłata do OZE zwiększona do 6,3 centa za kWh. W sierpniu dochodzi do nowelizacji EEG, a nowy rząd przyjmuje w grudniu plan działania na rzecz klimatu oraz i krajowy plan efektywności energetycznej.

2015

W ramach znowelizowanej EEG ma miejsce pierwsza aukcja dla dużych elektrowni PV. Niemcy wprowadzają pakiet nowych instrumentów dla zwiększenia efektywności energetycznej, takich jak nowy program wsparcia dla modernizacji budynków niemieszkalnych.

2017

Niemcy przeprowadzają pierwsze aukcje w całości dedykowane lądowym i morskim farmom wiatrowym.