Polityka czystej energii

Ustawa o przyspieszeniu rozbudowy sieci

Transformacja energetyczna wymagać będzie rozbudowy i odpowiedniego przystosowania sieci do przyjęcia większych ilości energii odnawialnej. Żaden z tych procesów nie postępuje wystarczająco szybko, dlatego też nad problemem pochylił się parlament niemiecki, który uchwalił ustawę o przyspieszeniu rozbudowy sieci. Nie ma jednak zgody co do kwestii, jak wiele trzeba zrobić i gdzie. Istnieją odpowiednie plany, ale projekty są nadal poddawane w wątpliwość.

Energiewende domaga się niezawodnej infrastruktury. Przede wszystkim sieć musi być bardziej inteligentna i lepiej przystosowana do nowego modelu produkcji energii. Obecna sieć zaprojektowana została z myślą o przesyle energii między dużymi, scentralizowanymi elektrowniami a konsumentami. Przyszłość jest jednak bardziej skomplikowana.

Duże elektrownie wciąż będą eksportować energię do sieci przesyłowej, ale ta będzie musiała zostać zmodyfikowana w sposób, który umożliwi przesył energii z lądowych i morskich farm wiatrowych na północy do ośrodków konsumpcji na zachodzie i południu. Linie te wykorzystywane będą także w handlu energią. Na poziomie linii niskiego i średniego napięcia, przyłączana będzie coraz większa liczba małych, rozproszonych producentów energii – systemów paneli słonecznych, jednostek kogeneracyjnych i małych farm wiatrowych. Nad wszystkim zaś będą czuwać specjalne systemy zarządzania siecią, optymalizujące jej działanie. Dzięki temu, sieć stanie się bardziej inteligentna.

Do chwili obecnej rozbudowa sieci nie postępowała wystarczająco szybko. Do połowy 2015 r. budowy doczekało się tylko 25% z 1 800 kilometrów zaplanowanych nowych linii. Priorytetem są linie łączące morskie turbiny wiatrowe. Przez pewien czas nie było pewne, po czyjej stronie leży odpowiedzialność finansowa w sytuacji, w której zainstalowano już morskie turbiny wiatrowe, lecz nie wybudowano przyłącza do sieci. W lecie 2012 r. rząd niemiecki doprowadził do kompromisu pomiędzy inwestorami finansującymi budowę farm wiatrowych a operatorami sieci przesyłowych. Porozumienie to zakładało, że jedni uzyskają rekompensatę od drugich, a ostateczne koszty pokryją konsumenci. Kompromis wprowadził podwójny standard dla energii wiatrowej. Małe farmy lądowe muszą finansować budowę przyłącza aż do najbliższej stacji transformatorowej i nie otrzymują rekompensaty od operatorów sieci, jeśli przepustowość linii za stacją transformatorową musi zostać zwiększona lub gdy nie jest zrealizowana w wyznaczonym terminie. Sektor lądowych projektów wiatrowych od zawsze rozwijany był przez społeczności oraz małe i średnie przedsiębiorstwa. Podmioty te mają dziś prawo czuć się sfrustrowane, gdyż operatorzy sieci przesyłowych - do niedawna należący do Wielkiej Czwórki niemieckiej energetyki, która nie zawsze sprzyjała projektom lądowym – cieszą się uprzywilejowanymi warunkami przy podłączeniach do sieci.

W 2011 r. parlament niemiecki uchwalił ustawę o przyspieszeniu rozbudowy sieci (NABEG). Wyznacza ona odpowiedzialność dla Federalnej Agencji Sieci do przeglądu linii ultrawysokiego napięcia. Przewiduje także, że linie wysokiego napięcia (110 kV) mają przebiegać w formie kabli pod ziemią. Dodatkowo na etapie planowania kładzie się nacisk na uwzględnienie głosu opinii publicznej oraz transparentność całego procesu, co umożliwia wzrost społecznej akceptacji dla realizowanych inwestycji. W 2014 r. w ramach dwóch projektów Planu Rozwoju Sieci przeanalizowano potrzebę stworzenia Federalnego Planu Potrzeb, który w później miał stać się prawem. Jego celem jest nie tylko rozbudowa sieci, ale także modernizacja i optymalizacja istniejących linii. Przykładowo, specjalne linie energetyczne o wysokiej odporności na temperaturę mogłyby zostać wykorzystane do przesyłu większych ładunków elektryczności, dzięki czemu można było by uniknąć konieczności budowy nowych linii. Nadzorowanie wysokości temperatur mogłoby także pozwolić na zwiększenie obciążenia linii energetycznych bliżej ich maksymalnych parametrów w okresie ich schłodzenia przez wiatr, co zbiega się w czasie z potrzebą przetransportowania dużych ilości energii wiatrowej. Ustawa NABEG została uzupełniona o specjalne prawo promujące kable podziemne, w szczególności w bezpośrednich liniach wysokiego napięcia na długich odcinkach.