Historia Energiewende

Kryzys naftowy

Kryzys naftowy był motywacją do wdrożenia pierwszych rozwiązań z zakresu efektywności energetycznej.

Kryzysy naftowe z lat 1973 i 1979 sprowokowały także dyskusję, w której zaczęto rozważać strategię zmiany sposobu dostaw energii. Po raz pierwszy w Niemczech zdano sobie sprawę z ekonomicznego ryzyka wzrostu cen oraz możliwych sposobów jego złagodzenia, o których w 1977 r. przypominał Amerykanom także Jimmy Carter: „Oszczędne gospodarowanie zasobami jest najszybszym, najtańszym i najbardziej praktycznym źródłem energii. Tylko w ten sposób możemy pozwolić sobie na kupno baryłki ropy za cenę nie przekraczającą kilku dolarów.”

W Niemczech oszczędność energii również uznano za dobry sposób na ograniczenie zależności od importu surowców. Niektóre z podjętych w tym państwie kroków, takie jak zakaz jazdy samochodem w niedzielę, nie przetrwały zbyt długo. Inne, jak na przykład wprowadzenie czasu letniego, miały niewielki wpływ zmianę sytuacji. Niemniej jednak, działania te położyły podwaliny pod nową politykę efektywności energetycznej. Niemieckie Ministerstwo Gospodarki uruchomiło pierwszą kampanię pod nazwą „Oszczędność – najlepsze źródło energii”. Ważnym krokiem było uchwalenie w 1976 r. ustawy o energooszczędności, która zawierała pierwsze wymogi w zakresie izolacji budynków: „Mając na uwadze oszczędność energii, postanawia się, że dla każdego nowo-powstającego budynku należy zaprojektować i wykonać izolację w celu zapobieżenia utratom energii wynikających z ogrzewania i chłodzenia budynkow.” Zdanie to stanowi pierwsze zdanie pierwotnego tekstu ustawy i do dzisiaj otwiera ten akt normatywny.

7 czerwca 1980 r. Komisja Bundestagu, powołana do przeprowadzenia analizy przyszłości polityki energetyki jądrowej, opublikowała raport, w którym poczyniła pewne rekomendacje; większość z nich zawarta została w rozdziale „Promocja oszczędności energetycznej oraz energii ze źródeł odnawialnych”. Sugestie przedstawione dla sektora transportowego obejmowały „przyjęcie regulacji w zakresie limitów dla konsumpcji poszczególnych rodzajów paliw zasilających pojazdy mechaniczne”, oraz „ograniczenia prędkości na autostradach”.

W 1982 r. propozycje te zainicjowały gorącą i pełną kontrowersji debatę publiczną. Ostatecznie, rząd zdecydował się położyć kres głośnym żądaniom dalszych zmian poprzez wymuszenie na przemyśle motoryzacyjnym obowiązku wyposażenia samochodów w katalizatory dopuszczające użycie tylko paliwa bezołowiowego. To z kolei zmusiło spółki naftowe do sprzedaży benzyny bezołowiowej. W 2000 r. Unia Europejska całkowicie zakazała sprzedaży benzyny ołowiowej. Działania te mogą przyczynić się do ograniczenia poziomu zanieczyszczenia powietrza, ale mają raczej niewielki wpływ na energooszczędność.

Od 1982 r. ponowiono próby rozmycia oddziaływania polityki oszczędności energetycznej. Przykładowo, w latach 90-tych ubiegłego wieku, przemysł produkujący płytki podłogowe sprzeciwiał się wykorzystaniu współczynnika przenikania ciepła do określenia zapotrzebowania na dodatkową izolację. Kontrowersje wzbudziło także zobowiązanie właścicieli istniejących budynków do wymiany starych kotłów na nowe oraz do założenia izolacji linii grzewczych, nawet w przypadku, kiedy remonty nie były w planie. Koniec końców, oszczędność zasobów energii znalazła jednak trwałe miejsce w nurcie niemieckiej polityki i od lat 70-tych XX wieku i realizowana jest na coraz szerszą skalę.